استخراج DNA فرآیندی است که در آن مولکولهای DNA از سلولها، بافتها، خون یا سایر نمونههای بیولوژیکی جدا و خالصسازی میشوند. این فرآیند اساس بسیاری از تحقیقات ژنتیکی، تشخیص پزشکی، آنالیز ژنومی و مطالعات بیوتکنولوژی است. در این روش، سلولها یا بافتها با استفاده از بافرهای لیز کننده و آنزیمهایی مانند پروتئازها شکسته میشوند تا محتویات سلولی آزاد شوند. سپس، DNA با استفاده از روشهایی مانند استخراج با فنل-کلروفرم، رسوب با الکل، یا کیتهای تجاری مبتنی بر ستونهای سیلیکا از سایر مولکولها جدا میشود. کیفیت و مقدار DNA استخراجشده با روشهایی مانند الکتروفورز ژل و اسپکتروفتومتری ارزیابی میشود تا اطمینان حاصل شود که DNA برای کاربردهای بعدی مناسب است.
برای انجام استخراج DNA، باید نوع نمونه را مشخص کنید، زیرا روشهای استخراج برای نمونههای مختلف (مثلاً خون کامل، بافت تازه، سلولهای کشتشده، یا نمونههای حفظشده در فرمالین) متفاوت است. همچنین باید مقدار نمونه را تعیین کنید، زیرا مقدار DNA استخراجشده به حجم یا وزن نمونه بستگی دارد. اگر نمونه از بافت یا سلولهای خاصی است، باید شرایط نگهداری و انتقال نمونه (مثلاً استفاده از یخ خشک یا بافرهای پایدارکننده) را مشخص کنید. علاوه بر این، اگر هدف استخراج DNA با کیفیت بالا برای کاربردهای خاصی مانند توالییابی یا PCR است، باید این موضوع را اعلام کنید تا از روشها و کیتهای مناسب استفاده شود.
نتایج استخراج DNA به صورت گزارش کامل شامل مقدار DNA استخراجشده (معمولاً بر حسب میکروگرم یا نانوگرم) و ارزیابی کیفیت آن ارائه میشود. کیفیت DNA با استفاده از نسبت جذب نوری در طول موجهای ۲۶۰/۲۸۰ و ۲۶۰/۲۳۰ نانومتر ارزیابی میشود. گزارش حاوی اطلاعاتی درباره یکپارچگی DNA (مثلا عدم تخریب و وجود باندهای واضح در ژل آگارز) و خلوص آن خواهد بود. در صورت درخواست، DNA استخراجشده در لولههای استریل و با حجم و غلظت مشخص تحویل داده میشود. علاوه بر این، اگر نمونه برای کاربردهای خاصی مانند توالییابی، کلونینگ یا آنالیز ژنتیکی آماده شود، نتایج مربوط به آمادهسازی نیز در گزارش گنجانده میشوند.
